Monday, May 16, 2016

Монгол улсын бодлогыг тодорхойлох Төр байна уу?

Монгол улсын бодлогыг тодорхойлох Төр байна уу?
Бодлоготой улсын улс төрчид, хуульчид, эдийн засагчид, дипломат төлөөлөгч нар бүгд нэг л зүйл ярьдаг. Манай улсын эдийн засгийн бодлого ийм, манай улсын гадаад харилцааны бодлого ийм. Манай улс энэ асуудал дээр яг ийм байр суурьтай байна. Бид энэ маягт, модел, бодлогоороо улс орноо ингэж хөгжүүлсэн, ирээдүйд ийм зүйлийг зорьж байна гэсэн бодлого, чиглэл, хүүль эрх зүйн орчинг ярьж байна.
Зөвхөн гадаад бодлогын хүрээнд яривал, Гуравдагч хөршийн бодлого гээд гадаад харилцааны бодлогыг олон нийтэд Хятад, Орос хоёроос зугтаасан бодлого хэмээн ярьж байх жишээтэй. Нэгэнт газар зүй, геополитик, хил-боомтоор үүрд холбогдох Хятад, Орос хоёртой хөршийн найрсаг, ухаалаг харилцааг эрхэмлэж байж бид гуравдагч хөршийн гадаад бодлогыг хэрэгжүүлж чадна. Монгол улс ямар бодлоготой байх вэ гэвэл, хоёр хөршийн харилцаа улам сайжрах тусам, бидний эв нэгдэл, улс төрийн тогтвортой байдал, үндэсний аюулгүй байдал, эдийн засгийн маш нарийн бодлого, чиглэл, геополитикийн асуудлууд зэрэг нэг бүрчлэн өөрийн гэсэн суурин бодлоготой байх шаардлагатай. Бүх шатанд. Хоёр хөршид Монгол улсын гадаад бодлогын үндэс, чиглэл, утга агуулгаа тодруулалдаа!? Гуравдагч хөршийн бодлогыг хоёр хөршид зөв ойлгуулж, өөрсдийн байр сууриа тодруулж чадаагүйгээс болж шахалтад орж байна. Гуравдагч хөршийн бодлогыг боловсрол, шинжлэх ухаан, техник, аялал жуулчлал г.м. олон хөгжлийн салбарт ашиглах үндэсний хөгжлийн чухал хэсэг гэдгийг тодруулалдаа!? Тусгаар тогтносон улс л юм бол гадаад бодлого дээрээ нэгдмэл байлдаа!? өөрсдийн байр сууриа илэрхийлэлдээ!?

Хоёрт. Монгол шиг хүн ам цөөтэй оронд маш тод хууль эрх зүйн орчин, төрийн тогтвортой нэг чиглэл, гадаад харилцааны үзэл баримтлал, батбэх батлан хамгаалахын бодлого, төрийн, засгийн газрын залгамжлах чанар, хил, гаалийн чанартай хяналтаар өөрсдийн эрх ашгийг хамгаалж, ирээдүйгээ бий болгож чадна. Эс хийвээс, бидний өнөөдрийн бүх шатны хэврэг байдал, бусад орнуудад ашиглагдах үндэсийг бий болгож байна. Хэврэг салбар болгонд ашиглагдвал, цаашдаа юу болох вэ? Энэ тусгаар тогтнолын асуудал шүү.
Хэврэг байгаа учир нь бид эв нэгдэлгүй, нэгдсэн бодлого байхгүй байна. Эдийн засагч нар нь үндэсний аюулгүй байдал гэдэг зүйлээ ойлгохгүй, улс төрчид нь хууль эрх зүйгээ мэдэхгүй, дипломат төлөөлөгч нар нь улс орныхоо гадаад бодлогын үүдийг нээх, тэлэх, ухаалаг бодлого явуулах үүднээс, аль улсаас юу суралцаж, авч, хэрэгжүүлэх болох, болохгүйг гаргаж ирж чадахгүй л байна шд.
Намын талцал биш юмаа, Монгол улсын бодлого юу вэ?
Эдийн засагчдын хэрүүл биш юмаа, ҮАБ-ын хүрээнд ЭЗ-аа яаж хөгжөөх вэ?
Хуульчдын үзэл бодол биш юмаа, Ямар хуулиар Монгол улсын эрх ашиг хамгаалагдах вэ?
Улс төрчдийн хувийн ашиг сонирхол биш юмаа, Гурван сая хүн цаашдаа хэрхэн сайхан амьдрах вэ?

Монгол улсын бодлогыг тодорхойлох Төр байна уу?
Улс төр | Л. Болор