Сошал-медиагаар явагдаж буй мэдээ мэдээллийг хэрхэн шүүж унших бас бататгах аргаасаа хуваалцъя. Энэхүү туршлагыг хэвлэл мэдээллийн шинжээч хийж байхад олсон болно. Яагаад энэ тал дээр анхаарах болов гэвэл, сошиал ертөнцөд уншиж байгаа зүйлдээ туйлшрах, сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр бие биенээ доромжлох, үл ойлголцох явдлууд гарч байгааг эртнээс ажигласан билээ. Залуус бид нар уншиж байгаа мэдээллээ өөрсдөө бататгаад, эх сурвалжийг нь олж чадвал, та энэ сэдвээр хүнтэй ярилцах, мэтгэлцэх, цааш нь хүнд тараахдаа хүртэл өөртөө итгэлтэй байна.
1. Мэдээ мэдээллийг уншихдаа гарчиг нь өнгөрсөн цаг дээр байна уу эсвэл ирээдүйд болох зүйл байна уу гэдгийг анхаарах. A) Ирээдүйд болох үйл явдал бол хувь хүн, албан байгууллага, судлаачдын урьдчилан хийсэн таамаглал дээрээс сэдсэн байж болно. B) Өнгөрсөн цаг дээр байвал, үйл явдал болоод өнгөрсөн, түүний үр дагаврыг шинжилсэн мэдээлэл байх ёстой. *Хамгийн сайн мэдээлэл бол энэ хоёрыг хосолсон мэдээ болно. Өнгөрснийг сэргээж, өнөөдөр болсныг тайлагнаж, маргааш юу болж болохыг таамгалсан.*
2. ФБ, Твиттэрээс мэдээллийг уншихдаа, RT хийж байгаа хүнээсээ эх сурвалжийг лавлаж болно. Дэд боловсролтой, мэргэжилтнүүд бол ихэвчлэн эx сурвалжийн хамт мэдээллээ цацдаг гэдгийг анхаарах. A) ФБ, Твиттэрээс олсон гадаад мэдээллийг Англи эсвэл бусад гадаад хэлээр орчуулж, дэлхийн мэдээллийн хүрээнд хэрхэн хөвөрснийг шалгаж, утга санаа нь адилхан/өөрчлөгдсөн байх эсэхийг бататгаж болно. Энэ маягаар 3-5 эx сурвалжийг олох боломжтой. B) Фото мэдээг харахдаа, хэн, хэзээ, хаана зураг авсан эсэхийг анхаарах. Энэ мэдээлэл нь зурган дээрээ эсвэл мэдээ, тайлангийн доор байдаг. Бас фотошоп болон бусад эвлүүлдэг арга хэрэгслийг ашигласныг анхаарах.
3. Уншиж байгаа мэдээллээс сэтгүүлчийн ур чадвар харагдана гэдэг бол үнэн. Сэтгүүлч бичиж байгаа зүйлдээ хэрхэн мэдлэгтэй байхаас тэр мэдээлэл уншигчдад хангалттай мэдээлэл өгнө. Сэтгүүлчдийн үүрэг, ажил бол уншигчдад мэдээлэл өгөх. Харин хэн зөв, хангалттай, бүрэн мэдээлэл өгсөн нь илүү үнэлэгддэг нь хэвлэл мэдээллийн ертөнцийн шалгуур юм. Шинжээч хүний хувьд мэдээг уншаад ойлгох зүйлээ ойлгоод, хаях зүйлээ хаяж сурсан.
Тэгэхээр залуучуудаа, интернет, мэдээллээр байнга дүүрэн байдаг бид нарт, аль болох мэдээллийг шүүж унших, уншсан зүйлээ бататгах, тэгээд уншсан материал дээрээ баримт ярих гэдэг хамгийн үнэлгээтэй гэдгийг тодруулъя. Явган яриа, хов живийг багасгаж, мэдээ мэдээллийг шүүж сураарай.
Зөв мэдээлэл бол та бид өөрсөндөө оруулж буй хамгийн үнэт хөрөнгө оруулалт юм шүү!
Л. Болор 11.1. 2015